Vorige pagina

Malen in de nacht

Het zogenaamde nachtmalen gebeurde vroeger veel vaker. Niet uit luxe maar uit pure noodzaak. Er moest geproduceerd worden om de bevolking te voeden en de molenaar was de enige die tarwe kon vermalen.

Machines kende men toen nog niet en de wind was hun enige krachtbron. Alleen als er geen wind stond had de molenaar een groot probleem en kon hij de wieken en de molenstenen niet rond laten gaan. De productie stond dan stil. Windstille dagen en windstille periodes van enige weken kwamen geregeld voor. Nachtwerk...
Windstil weer betekende dat er niet gemalen kon worden en dus werd er ook geen geld verdiend. De molenaar moest dan met allerlei klusjes proberen om aan de kost te komen. Niet alleen de molenaar had het dan moeilijk. Ook de bakkers waren bij zo'n windstille periode al vrij snel door hun voorraad heen. Zelfs de boeren hadden dan een probleem, want ze konden hun dieren geen gemalen voertarwe meer geven.
Het kwam regelmatig voor dat de bevolking op zoek moest naar andere vormen van voedsel, omdat broodproducten niet te verkrijgen waren. De molenaar speelde dus voor de komst van de "machines" een erg belangrijke functie binnen de voedselketen. Maar dan moest het wel waaien. Kwam er uiteindelijk voldoende wind, dan gingen de molenaars snel aan het werk en werd er flink gemalen om alle klanten tevreden te stellen. Indien nodig werd er dag en nacht achtereen gemalen om de duizenden kilo's tarwe of andere graansoorten te verwerken tot meel.
Op deze manier maakte men zoveel mogelijk gebruik van de op dat moment aanwezige windkracht. De molenaar maakte dan heel erg lange werkdagen, maar er werd in ieder geval geld verdiend en de klanten waren weer tevreden.
Terwijl de molenaar druk aan het werk was en de molenstenen de tarwekorrels tot meel vermaalden, bleven de meeste klanten vaak in de molen "rondhangen" totdat hun partij graan weer gemalen mee naar huis genomen kon worden. Vaak was het dan erg druk en gezellig in de molen en werden de laatste nieuwtjes onder het genot van een borreltje verteld. De molen kreeg daardoor zelfs een sociale functie. Menig café is toen in of in de buurt van een molen ontstaan...

In december 2003 hebben de molenaars van Molen de Weert deze oude traditie nog eens uitgevoerd. Onder de noemer Midwinter Nachtmalen waren ze maar liefst 24 uren achtereen in touw.
Zie hier een verslag van deze bijzondere gebeurtenis.
Vorige pagina